WISKUNDE-ENCYCLOPEDIE · STAP VOOR STAP LEREN

Kwadratische vergelijkingen uitgelegd

Nulpunten vinden met ontbinden, kwadraat afsplitsen en de abc-formule. Lees de uitleg, bekijk het voorbeeld en oefen daarna zelf.

UITLEG · VOORBEELD · ZELF DOEN

Kwadratische vergelijkingen begrijpen

Na deze les: Je kiest een passende oplossingsmethode voor een kwadratische vergelijking.

Voor je begint: Algebraïsche voorkennis

Herhaal rekenregels, variabelen, gelijkwaardige uitdrukkingen en controleren door terug te substitueren. Let op domeinvoorwaarden: delen door nul is niet toegestaan.

Gebruik een model alleen binnen zijn bedoelde domein. Schrijf bij twijfel op wat je weet, wat je aanneemt en wat je nog moet controleren.

1. Wat betekent dit en waarom werkt het?

De hoogste macht van de onbekende is twee. Een product is nul als minstens één factor nul is. Daarom werkt ontbinden alleen wanneer één kant van de vergelijking nul is. Als ontbinden niet eenvoudig lukt, gebruik je de abc-formule. De discriminant D vertelt hoeveel reële oplossingen er zijn: twee bij D>0, één bij D=0 en geen bij D<0.

\[D=b^2-4ac,\qquad x=\frac{-b\pm\sqrt D}{2a}\quad(a\ne0)\]

Lees de formule samen met de uitleg. Benoem wat elk symbool voorstelt voordat je getallen invult.

2. Een aanpak die je kunt volgen

  1. Breng alles naar één kant en lees a, b en c inclusief tekens af.
  2. Probeer ontbinden; gebruik anders de discriminant en de abc-formule.
  3. Controleer elke oplossing door terug te substitueren.

3. Uitgewerkt voorbeeld

De opgave
Los \(x^2-5x+6=0\) op.

  1. Zoek twee getallen met product 6 en som −5: −2 en −3.
  2. Schrijf \((x-2)(x-3)=0\). Dus x−2=0 of x−3=0.
  3. De oplossingen zijn x=2 en x=3.

Zo controleer je het: Bij x=2 is \(4-10+6=0\); bij x=3 is \(9-15+6=0\). De grafiek heeft op beide plaatsen hoogte nul.

Een veelgemaakte fout

De noemer in de abc-formule is het hele product 2a. Zet een negatieve b tussen haakjes voordat je b kwadrateert.

Verdieping en verantwoord gebruik

Algebra is behoud van gelijkheid. Iedere omzetting moet onder de genoemde voorwaarden verantwoord zijn. In een model dragen parameters betekenis, eenheden en aannames.

Controleer: zijn definities, eenheden en afrondingen duidelijk? Kan een andere leerling je stappen herhalen? Welke uitzonderingen of onzekerheden kunnen het antwoord veranderen?

4. Nu jij

Los \(2x^2-3x-2=0\) op met de abc-formule.

Probeer eerst zelf. Schrijf de tussenstappen op en controleer je uitkomst voordat je de uitwerking opent.

Bekijk het antwoord en de redenering

\(D=9+16=25\). Dus \(x=(3\pm5)/4\): x=2 of x=−1/2.

Oefen kwadratische vergelijkingen →

HAVO 3 · Basiswiskunde · Een bijpassende opgave opent direct.

Officiële oriëntatie: SLO over havo/vwo-curricula · CBS open data en definities. Deze bronnen helpen bij curriculum- en datataal; ze vervangen geen docent, examenreglement of persoonlijke beoordeling.